İş sağlığı ve güvenliği, yalnızca denetimde gerekli evrakların hazırlanması ve dosyaların eksiksiz tutulmasıyla sağlanamaz. Asıl önemli olan, hazırlanan prosedürlerin ve alınan önlemlerin sahada da gerçekten uygulanmasıdır. İşverenlerin Gözden Kaçırdığı 5 İSG Detayı yazımızda bu duruma bir daha dikkat çekmek istedik.
Bir iş yerinde risk değerlendirmesi yapılmış, çalışanlara eğitim verilmiş, kişisel koruyucu donanımlar teslim edilmiş olabilir. Ancak bu uygulamaların devamlılığı sağlanmıyorsa, kâğıt üzerindeki düzenlemeler tek başına yeterli olmayacaktır. Özellikle bir İSG denetimi sırasında veya iş kazası sonrasında, günlük işleyişte gözden kaçan küçük ayrıntılar önemli sorumluluklara dönüşebilir.
Peki, işverenlerin en sık gözden kaçırdığı İSG detayları neler? Hemen sıralayalım.
1. Ramak kala olaylarını kayıt altına alıyor musunuz?
İş yerlerinde ramak kala olayları çoğu zaman bu düşünceyle geçiştiriliyor. Oysa bir çalışanın ciddi şekilde yaralanmasına neden olabilecek bir olayın, sadece tesadüfen kazaya dönüşmemiş olması, o olayın önemsiz olduğu anlamına gelmez.
Bu nedenle ramak kala olaylarının;
- kayıt altına alınması,
- nedenlerinin araştırılması,
- gerekli düzeltici ve önleyici faaliyetlerin belirlenmesi,
- benzer olayların tekrar yaşanmaması için önlem alınması önemlidir.
İSG yönetiminin amacı yalnızca meydana gelen kazaları incelemek değil, kazalar meydana gelmeden önce tehlikeleri fark etmektir.
2. Görev değişikliğinde çalışan eğitimi yenileniyor mu?
Bir çalışanın uzun süredir aynı işyerinde çalışıyor olması, her işi yapmaya hazır olduğu anlamına gelmez.
Çalışanın görevinde, kullandığı ekipmanda, çalışma ortamında veya maruz kaldığı risklerde değişiklik meydana geldiğinde iş sağlığı ve güvenliği eğitiminin de buna göre değerlendirilmesi gerekir. Yeni görev, yeni riskler ve buna uygun bilgilendirme ve eğitim ihtiyacı doğurabilir. Görev değişiklikleri bu nedenle insan kaynakları sürecinin yanı sıra İSG açısından da takip edilmelidir.
3. Alt işveren çalışanlarını denetliyor musunuz?
Özellikle inşaat, üretim, bakım, temizlik ve taşeron hizmetlerinin yoğun olduğu işyerlerinde alt işveren çalışanları önemli bir İSG başlığıdır.
Alt işverenin kendi çalışanlarına yönelik yerine getirmesi gereken yükümlülükleri bulunurken, aynı çalışma alanında faaliyet gösteren işverenler arasında İSG koordinasyonunun sağlanması da kritik önem taşır.
Çünkü sahada farklı firmaların çalışanları aynı anda çalışıyor olabilir. Bir ekibin yaptığı iş, başka bir ekibin güvenliğini doğrudan etkileyebilir.
Bu nedenle alt işverenlerle çalışırken yalnızca sözleşme yapmak yeterli değildir.
Çalışanların;
• gerekli eğitimlere sahip olup olmadığı,
• uygun KKD kullanıp kullanmadığı,
• çalışma izinlerinin ve prosedürlerin uygulanıp uygulanmadığı,
• riskli faaliyetlerin kontrol altında olup olmadığı sahada da takip edilmelidir.
4. Kullanılmayan KKD’leri kontrol ediyor musunuz?
- Kişisel koruyucu donanım, yani KKD, işyerindeki risklere karşı çalışanı korumak için kullanılan önemli bir güvenlik aracıdır. Ancak KKD’nin çalışana teslim edilmiş olması, İSG açısından sürecin tamamlandığı anlamına gelmez.
- KKD’nin;
- doğru seçilmesi,
- çalışana uygun olması,
- nasıl kullanılacağının öğretilmesi,
- düzenli olarak kontrol edilmesi,
- gerektiğinde yenilenmesi,
- sahada gerçekten kullanıldığının takip edilmesi gerekir.
Özellikle saha denetimlerinde “KKD teslim tutanağı var mı?” sorusu kadar “Çalışan KKD’yi gerçekten kullanıyor mu?”. Sorusu da önemlidir.
Çünkü iş güvenliği, ekipmanın depoda veya çalışanın dolabında bulunmasıyla değil, doğru zamanda ve doğru şekilde kullanılmasıyla anlam kazanır.
5.Acil durum planı sadece dosyada mı duruyor?
Acil durum planları çoğu işyerinde hazırlanıyor. Ancak bazen planın hazırlanması, sürecin tamamlandığı düşüncesine yol açabiliyor.
- Oysa gerçek bir acil durumda kim ne yapacak?
- Toplanma alanı nerede?
- Yangın sırasında hangi ekip görev alacak?
- İlk yardım konusunda kimler sorumlu?
- Çalışanlar acil çıkış yollarını biliyor mu?
İşte bu soruların cevapları yalnızca dosyada değil, sahada da karşılık bulmalıdır.
Bu nedenle acil durum planlarının uygulanabilirliği düzenli olarak kontrol edilmeli ve gerekli durumlarda acil durum tatbikatları gerçekleştirilmelidir.
Tatbikatlar yalnızca formalite olarak görülmemelidir. Amaç, çalışanların gerçek bir acil durumda panik yaşamadan ne yapacağını bilmesini sağlamaktır.
Çünkü acil durumda okunacak uzun bir prosedürden çok, önceden öğrenilmiş doğru davranışlar hayat kurtarabilir.
Asıl Risk: “Nasıl olsa Yapılmıştır” Düşüncesi
İş sağlığı ve güvenliği süreçlerinde en tehlikeli yaklaşımlardan biri, bir işlemin yalnızca belgesinin bulunmasını yeterli görmek olabilir.
- Risk değerlendirmesi yapılmış olabilir.
- Eğitim kayıtları hazırlanmış olabilir.
- KKD teslim edilmiş olabilir.
- Acil durum planı dosyada bulunabilir.
Ancak bütün bunların sahadaki karşılığı kontrol edilmiyorsa, sistemin önemli bir parçası eksik kalır.
İSG süreçlerinin etkinliği, doküman ile uygulamanın birbirini desteklemesine bağlıdır.
Bu nedenle işverenlerin ve işveren vekillerinin düzenli olarak şu soruyu sorması gerekir.
“Bizim İSG dosyamızda yazanlarla sahada gerçekten yaptıklarımız aynı mı?”
Cevap “evet” ise doğru yoldasınız.
Cevap “tam olarak değil” ise eksikleri bir kaza yaşanmadan önce görmek, her zaman daha değerlidir.
İş sağlığı ve güvenliği yalnızca denetim zamanı hatırlanacak bir konu değildir. Günlük çalışma düzeninin bir parçası haline getirilmelidir.
Ramak kala olaylarını önemsemek, görev değişikliklerini takip etmek önemli. Alt işverenlerle koordinasyonu sağlamak, KKD kullanımını denetlemek ve acil durum planlarını sahada test etmek; etkin bir İSG yönetiminin temel parçalarıdır.
İSG süreçlerinizi yalnızca “evrak tamam mı?” diye değil, “sahada gerçekten uygulanıyor mu?” diye de değerlendirin.
İşverenlerin Gözden Kaçırdığı 5 İSG Detayı kaçırmamak için destek alabilir, takibinin yapılmasını sağlayabilirsiniz. Uzmanlarımıza ulaşın. Bizi sosyal medyada da takip edin.
